Edukacja muzealna

DrukujDrukujWyślij e-mailemWyślij e-mailem

1. Działalność oświatowa muzeów : założenia teoretyczne i praktyka : materiały Ogólnopolskiej Konferencji   Oświatowej Poznań, Muzeum Narodowe, 21-24 XI 1972 r. / [red. t. Dominika Cicha] ; Muzeum Narodowe w Poznaniu. - Poznań : Muzeum Narodowe, 1973. - 257, [1] s.
Omówiono przedmiot i zadania pedagogiki muzealnej, psychologiczne i pedagogiczne aspekty wizyty w muzeum, zadania muzeum w kształceniu i wychowaniu estetycznym.
Sygnatura: 106535, 106536
2. Edukacja Humanistyczna : półrocznik myśli społeczno-pedagogicznej. Nr 2 (23), 2010 / [zespół red. Kazimierz Wenta (red. nacz.) et al.] ; Wyższa Szkoła Humanistyczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Szczecinie. - Szczecin : "Pedagogium", 2011. - 225 s.
Tom zawiera następujące artykuły z związane z edukacją: Kazimierza Wenty "Kapitał intelektualny w zglobalizowanym świecie", Bronisławy Dymary "Radość uczenia się i współbycia"(o edukacji muzealnej), Jana Zalewskiego "Rajd motocyklowy nową formą wychowania patriotyczno-religijnego". Opracowania z zakresu psychologii: Teresa Szczerska "Transcendencja wizerunkowa jako manifestacja treści nieświadomych", Grażyna Leśniewska "Ku skutecznej komunikacji społecznej w organizacji", Urszula Morcinek "Aktywny model życia człowieka w badaniach gerontologicznych". Pozostałe teksty są różnotematyczne, np. autorstwa: Roberta Bartłomiejskiego "Wzory męskości i kobiecości jako nowe obszary badawcze w socjologii morskiej", Marka Polakiewicza "Kanada - nostalgiczne tradycje i polskie ślady", Kazimierza Jana Gajowego "Nostalgiczne powroty w kontekście społeczeństwa wielokulturowego.
Sygnatura: I-E-a-198/23 300384 PNS
3. Edukacja kulturowa dzieci i młodzieży szkolnej : koncepcje i propozycje / praca zbiorowa pod red. Stefana Bednarka i Ewy Repsch ; Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu. - Wrocław : „Silesia”, 2004. - 228 s. - ISBN 83-88976-34-6
Przedstawiono m.in.: uwarunkowania aktywności kulturalnej dzieci i młodzieży, edukację taneczną w szkole, doświadczenia Kuratoriów i Ośrodków Metodycznych w zakresie edukacji kulturowej, a także działalność różnych instytucji (głównie z terenu Śląska) na rzecz edukacji kulturalnej dzieci, jak działania WiM Biblioteki Publicznej we Wrocławiu (Działu Pracy z Dziećmi), Muzeum Miejskiego Wrocławia, Filharmonii Wrocławskiej lub kształcenie animatorów kultury - arteterapeutów w Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy we Wrocławiu. Edukacja kulturalna łączy się w części prac z edukacją regionalną (np. w artykule o Powstaniu Wielkopolskim w edukacji młodzieży) czy ekologiczną (np. w artykule o warsztatach dla nauczycieli na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego).
Sygnatura: 289083 – 289084, I-E-e-68 289085 PNS
4. Edukacja przyrodniczno-techniczna w muzeach polskich i czeskich : konspekty lekcji muzealnych / red. Ingrid Paśko ; [tł. Katarzyna Turzańska]. Kraków : Zakład Chemii i Dydaktyki Chemii. Instytut Biologii. Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, 2009. - 333 s. - ISBN 978-83-7271-588-3
Zbiór konspektów lekcji muzealnych poprzedzony wstępem merytorycznym o lekcjach muzealnych. Lekcje scharakteryzowano w ogólności pod względem dydaktycznym, nakreślono podstawowe cele zajęć. Przedstawiono kompetencje nauczyciela prowadzącego edukację w muzeach. Tematyka przykładowych konspektów objęła następujące zagadnienia i zjawiska przyrodniczo-techniczne: dinozaury i gady mezozoiczne, skały i minerały, komunikacja miejska, ewolucja człowieka, szkielet człowieka, ssaki, ul pszczeli, proces powstawania węgla, farmacja współczesna, kręgowce, wypiekanie chleba, fauna Morza Bałtyckiego, las i jego mieszkańcy, zjawiska optyczne w otaczającym świecie.
Sygnatura: V-D-25 298640 PNS
5. Edukacja regionalna / red. nauk. Anna Weronika Brzezińska, Aleksandra Hulewska, Justyna Słomska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. - 456,[2] s. - ISBN 83-01-14857-8
Zagadnienia zwiazane z edukacja regionalna prezentowane są przez specjalistów różnych dziedzin z podziałem na trzy główne zakresy tematyczne: humanistyczne podstawy edukacji regionalnej (m.in.: dzieciństwo i dorastanie: korzenie tożsamości osobistej i społecznej, edukacja regionalna na pograniczach, koncepcja A.K. Patkowskiego), problemy i aspekty edukacji regionalnej (np.: region w pradziejach, sztuka ludowa, stereotyp kulturowy), praktykowanie edukacji regionalnej, tj. scenariusze. Tematyka zajęć dot. nie tylko tradycyjnej kultury ludowej, ale także edukacji międzykulturowej. Scenariusze o Poznaniu: ">>Ja tej<< - czyli tożsamość poznaniaka" i "Dwa narody - jedna społeczność (na przykładzie bambrów poznańskich)".Publikacja omawia także edukacyjną rolę muzeów.
Sygnatura: 291171, I-E-b-512 291172 PNS, 295555, 295556
6. Edukacja regionalna / [red. merytor. Joanna Angiel ; aut. publ. Joanna Angiel et al.]. - Warszawa : Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli : Centrum Animacji Kultury, cop. 2001. - 273, [36] s. - ISBN 83-87958-22-0
Założenia i cele realizacji ścieżki międzyprzedmiotowej "Edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie". Aspekty kulturowe edukacji regionalnej, jej miejsce w programie szkoły i programach nauczania oraz propozycje metod kształcenia. Charakterystyka polskich regionów etnograficznych. Rola muzeów i skansenów w edukacji regionalnej. Propozycje programów nauczania i scenariuszy lekcji.
Sygnatura: I-H-i-103 284679 PNS
7. Grzegorzewski, Bohdan
Muzeum a wychowanie plastyczne / Bohdan Grzegorzewski. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1978. - 98, [2] s.
Autor omawia zagadnienia związane z funkcję społeczną i wychowawczą zbiorów muzealnych, opisuje historię muzealnictwa, zwraca uwagę na rolę muzeów w nauczaniu.
Sygnatura: 157870 – 157871
8. Humanistyczno-antropologiczna ewolucja pedagogiki kultury : konsekwencje dla teorii i praktyki / pod red. Janusza Gajdy ; Wyższa Szkoła Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie. - Kraków : "Impuls", 2009. - 390 s. - ISBN 978-83-7587-186-9
Tu m.in.: charakterystyka pedagogiki kultury. Humanistyczne i antropologiczne rozumienie kultury a pedagogika kultury. Współczesna kultura i jej relacje w stosunku do człowieka. Koncepcje człowieka we współczesnych wybranych nurtach kultury. Przykłady przełożenia teorii na praktykę życiową w zakresie rozbudzania różnych dziedzin kultury i stymulowania. Edukacja kulturowa w polskiej szkole w Paryżu. Aksjologia Internetu. Rola teatru w rozwijaniu refleksyjności człowieka. Potrzeby kuturalne młodzieży. Edukacja taneczna w szkole podstawowej. Turystyka jako forma edukacji. Lekcje muzealne.
Sygnatura: 297824, I-E-a-373 297276 PNS
9. Kranz, Tomasz (1960- )
Edukacja historyczna w miejscach pamięci : zarys problematyki / Tomasz Kranz. - Lublin : Stowarzyszenie "Dialog i Współpraca", 2000. - 140 s. - ISBN 83-914697-3-5
Książka z zakresu tzw. pedagogiki pamięci, dotyczy miejsc zbrodni hitlerowskich w Polsce oraz upamiętniających je muzeów i pomników. Zawiera omówienie metodyczno-dydaktycznych aspektów edukacji o martyrologii. Adresowana zarówno do nauczycieli jak i pracowników muzeów czy działaczy kulturalno-oświatowych.
Sygnatura: 284309,  V-B-72 PNS 284310
10. Leśna Szkoła przy Muzeum Przyrodniczym w Puszczykowie w Wielkopolskim Parku Narodowym : materiały pomocnicze dla nauczycieli : praca zbiorowa / pod red. Ryszardy Stachowiak i Adama Taborskiego. - Poznań : Wojewódzki Ośrodek Metodyczny, 1995. - Skoroszyt (238 s. pag. varia)
Zebrane tu materiały prezentowane były na kursie zorganizowanym przez WOM i Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. Przeznaczone są one dla tych nauczycieli, którzy będą korzystać z zajęć w "Leśnej szkole", zorganizowanej w Muzeum Przyrodniczym Wielkopolskiego Parku Narodowego w Puszczykowie. Zawierają one informacje merytoryczne o regionie, a także propozycje zajęć, zabaw i ćwiczeń. Dołączono do nich informator "Przyroda i środowisko" oraz materiał pomocniczy związany z nauczaniem biologii, m.in. o kwaśnych deszczach.
Sygnatura: 253488 - 253489
11. Muzea a nauczanie i wychowanie / [red. t. Janusz Durko, Julian Konar, Piotr M. Unger ; przygot. do dr.Marek Domagalski] ; Ministerstwo Kultury i Sztuki. Generalny Konserwator Zabytków. - Warszawa : Ośrodek Dokumentacji Zabytków, 1989. - 141 s.
W części pierwszej wydawnictwa przedstawiono dziedziny muzealnictwa (sztuka, edukacja, region, kultura, historia). W drugiej części omówiono podstawowe formy uczestnictwa muzeów w realizacji procesu nauczania i wychowania (m.in. praca z dziećmi niepełnosprawnymi). Natomiast ostatnia część prezentuje różnorodne doświadczenia muzealne i pomysły metodyczne (m.in.lekcje muzealne).
Sygnatura: 252801, 252802
12. Muzea skansenowskie we współczesnej edukacji historycznej : książka dedykowana prof. dr hab. Krystynie Wróbel-Lipowej wieloletniemu kierownikowi Zakładu Dydaktyki Historii w Instytucie Historii UMCS w Lublinie / red. Mariusz Ausz [et al.]. Wyd. 2. popr. i uzup. - Lublin : Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział, 2011. - 339 s. - ISBN 978-83-929582-2-2
Publikacja zawiera scenariusze muzealnych zajęć edukacyjnych.
Sygnatura: V-D-27  304131
13. Pedagogika ogólna i subdyscypliny / red. naukowa Lucjan Turos. - Warszawa : Wydawnictwo Akademickie „Żak”, 1999. - 600,[1] s. - ISBN 83-88149-14-8
Zbiór artykułów z zakresu pedagogiki ogólnej i pedagogik szczegółowych dotyczy aktualnych problemów edukacyjnych (badawczych i teoretycznych). Prezentowane materiały zawierają m.in. zagadnienia z historii myśli pedagogicznej, teorii wychowania, problemów poszczególnych pedagogik: szkolnej, resocjalizacyjnej, rewalidacyjnej, zdrowia, pracy, turystyki, muzealnej. W części omawiającej nauki współdziałające z pedagogiką zamieszczono opracowania na temat psychologii rozwojowej i wychowawczej, związków pedagogiki z socjologią, filozofią, etyką, kulturą. Z kwestii pedeutologicznych zwracają uwagę artykuły o sytuacji nauczyciela w zmieniającej się szkole i o osobowości nauczyciela - wychowawcy.
Sygnatura: 279730, 279731, I-E-a-199 279732 PNS
14. Półturzycka, Maria
Muzea literackie w nauczaniu języka polskiego / Maria i Józef Półturzyccy. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1978. - 211, [1] s.
W książce opisano muzea pisarzy polskich z epoki staropolskiej, okresu romantyzmu, pozytywizmu, młodej polski i XX wieku. Przedstawiono formy pracy muzeów literackich w XX wieku i programy nauczania języka polskiego z tego okresu oraz formy i metody korzystania z muzeów literackich.
Sygnatura: 159047, 159048, 159049, 159050, 159051
15. Scenariusze lekcji wg programu "Aha aktywna historia - lekcje za sznurkiem" : (dla nauczycieli bloku humanistycznego) / Urszula Gerka-Bernat (red.) ; Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie. - Koszalin : CEN, 2000. - 22, [32] s.
Założenia i cele programu "Aktywna historia - lekcje za sznurkiem", realizowanego od 1997 r. jako warsztatu nauczycieli (historyków, polonistów, geografów, plastyków) i uczniów we współpracy z muzeami. Przykładowe scenariusze zajęć zawierają: określone cele operacyjne, metody, środki i przebieg realizacji; uwzględniają też korelacje z innymi przedmiotami (historią, geografią, WOS-em, językiem polskim, plastyką, językiem obcym, religią).
Sygnatura: V-D-21 281628 PNS
16. Skutnik, Jolanta
Muzeum sztuki współczesnej jako przestrzeń edukacji / Jolanta Skutnik. - Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008. - 192 s. - ISBN 978-83-226-1708-3
Autorka analizuje formy muzealnej aktywności edukacyjnej występujące we francuskich muzeach. Praca przedstawia założenia polityki edukacyjnej i kulturalnej realizowanej we Francji na przełomie XX i XXI wieku oraz zawiera przegląd historyczny pedagogiki muzealnej począwszy od średniowiecza.
Sygnatura: 295372
17. Sztuka i pedagogika : materiały z sesji naukowych w latach 1994-1995 przygotowane do druku w Zakładzie Wychowania przez Sztukę Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Cz.] 1 / [red. nauk. Jan Samek]. - Kraków : ZW przez SIP UJ, 1997. - 187 s. - ISBN 83-905832-0-8
W części pierwszej tomu wśród omówień sztuki Krakowa zwracają uwagę dwa artykuły - o kościele Mariackim jako miejscu nauczania historii i historii sztuki, o walorach edukacyjnych zabytkowych parków. Druga część obejmuje teksty dot. wychowania przez sztukę w rodzinie (w odniesieniu do dzieci ogólnie i przez różne dziedziny sztuki - taniec, zbiory muzealne, sztuka ludowa, zabytkowy park, a także omówienie funkcji sztuki w życiu człowieka starego) i rodziny jako motywu w sztuce.
Sygnatura:  281737
18. Sztuka i pedagogika : materiały z sesji naukowych w latach 1997, 1999 przygotowane do druku w Zakładzie Wychowania przez Sztukę Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego. [Cz.] 2 / [red. nauk. Jan Samek]. - Kraków : ZW przez S.IP. UJ, cop. 1999. - 248 s.
Materiały z dwóch sesji - "Wychowanie przez sztukę" i "Edukacyjne aspekty wielowyznaniowej sztuki w Polsce". M.in. omówienie działalności naukowej prof. Jana Samka, rozważania: o roli sztuki w wychowaniu, o edukacji na rzecz dziedzictwa kulturowego człowieka, o ceremoniale Uniwersytetu Jagiellońskiego, o wychowaniu przez sztukę w klasach młodszych w Krakowie, o edukacji kulturalnej w Szkole Podstawowej w Brzeziu koło Niepołomic - koncerty Filharmonii Krakowskiej, o wychowawczych aspektach archeologii, o edukacji w muzeum, w cerkwi, przez taniec (w klasach młodszych), o wykorzystaniu telewizyjnych programów, o sztuce w edukacji.
Sygnatura: 281738
19. Unger, Piotr M. (-2010)
Muzea pomocą w pracy nauczyciela historii : materiały pomocnicze dla nauczycieli / Piotr Unger ; Instytut Kształcenia Nauczycieli i Badań Oświatowych. - Warszawa : IKNiBO, 1976. - 154, [1] s.
W publikacji podano ogólne informacje na temat muzeum jako instytucji oraz wskazówki metodyczne i praktyczne na temat prowadzenia zajęć w oparciu o ekspozycje muzealne.
Sygnatura: V-D-16 136219 PNS
20. Unger, Piotr M.
(-2010)
Muzea w nauczaniu historii / Piotr Unger. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1988. - 154, [1] s. - ISBN 83-02-03082-1
Autor opisuje zadania edukacyjne muzeum oraz podaje przykładowe lekcje muzealne.
Sygnatura: V-D-10 246550 PNS, 247912, 247913, 247914

Czasopisma

1. Aulich, Maria
W przeszłość bez kapci / Maria Aulich // Głos Nauczycielski.  - 2005, nr 2, s. 9
Sygnatura: C- 1408
2. Barański, Stanisław
Lekcja w muzeum / Stanislaw Barański // Mówią Wieki . - 2007, nr 8, s. 46-49
Sygnatura: C- 779
3. Gorlewska, Anna
Jak żyli ludzie na wsi kujawskiej : (scenariusz lekcji muzealnej w klasie IV) / Anna Godlewska // Wszystko dla Szkoły . - 2007, nr 5, s. 5-6
Sygnatura: C- 1020
4. Grygiel, Elżbieta
Wirtualne lekcje historii / Elżbieta Grygiel // Wiadomości  Historyczne. - 2007, nr 6, s. 49-50
Sygnatura: C-18
5. Jabłońska, Jolanta
W Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa / Jolanta Jabłońska // Wychowanie w Przedszkolu. - 2012, nr 7, s. 34-[35]
Sygnatura: C- 19
6. Kowalczuk, Piotr
Nie ulegajmy amnezji / Piotr Kowalczuk // Przegląd Oświatowy. - 2004, nr 18, s. 15
Sygnatura: C- 993
7. Malinowski, Michał
Muzeum opowiadaczy historii : nowa forma muzeum etnograficznego / Michał Malinowski // Wszystko dla Szkoły . - 2006, nr 6, s. 11-17
Sygnatura: C- 1020
8. Miliszkiewicz, Grzegorz
Muzeum zaprasza - szkoła się waha / Miliszkiewicz Grzegorz, Stachyra Halina // Nowa Szkoła. - 1996, nr 4, s.56-59
Sygnatura: C-22
9. Przybylska, Ewa
Kształcenie ustawiczne w muzeach / Ewa Przybylska // Kultura i Edukacja. - 1998, nr 4, s. 76-79
Sygnatura: C- 512
10. Stefańska, Kazimiera
Lekcje dziedzictwa kulturowego w regionie : sugestie metodyczne na temat lekcji plenerowych i muzealnych / Kazimiera Stefańska // Język Polski w Szkole : dla klas IV-VIII. - R. 43, z. 3 (1997/1998), s. 62-71
Sygnatura: C-369c
11. Staniś-Rzepka, Joanna
Śladami ks. Jerzego Popiełuszki... : lekcja muzealna / Joanna Staniś-Rzepka // Katecheta. - 2010 [nr] 5, s. 30-34
Sygnatura: C-543
12. Stinia, Maria
O współpracy dydaktyków historii z Uniwersytetu Jagiellońskiego z krakowskimi placówkami muzealnymi / Maria Stinia // Wiadomości Historyczne. - 2010, nr 2, s. 18-22
Sygnatura: C- 18
13. Szczepaniak, Barbara
O powstaniu warszawskim z dziećmi / Barbara Szczepaniak // Biblioteka - Szkolne Centrum Informacji. - 2012, nr 4, s. 22-23
Sygnatura: C-1032
14. Wojciechowska, Danuta
Wycieczka do internetowego muzeum : konspekt lekcji regionalnej / Danuta Wojciechowska // Biblioteka w Szkole. - 2008, [nr] 10, s. 24-25
Sygnatura: C- 997
15. Wróblewska, Urszula
Edukacja muzealna w perspektywie historycznych przemian i oczekiwań społecznych / Urszula Wróblewska // Edukacja. - 2011, nr 3, s. 121-127
Sygnatura: C- 482

Opracowała Arleta Piontek