Rok 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego
Józef Maksymilian Ossoliński – Sejm RP postanowił uczcić dwusetną rocznicę śmierci twórcy i fundatora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich (Ossolineum). Ten znamienity Polak swoje życie poświęcił polskiej kulturze i nauce, był bibliofilem, powieściopisarzem, poetą, badaczem literatury, tłumaczem, leksykografem, historykiem, prekursorem badań nad Słowiańszczyzną, a także politykiem.
Zobacz Uchwałę
Józef Maksymilian Ossoliński herbu Topór urodził się w połowie XVIII wieku w Woli Mieleckiej. Prowadził studia historyczno-literackie w Bibliotece Królewskiej i wielkiej Bibliotece Załuskich. Publikował na łamach warszawskich pism: „Monitora” oraz „Zabaw Przyjemnych i Pożytecznych”, a później wspierał lwowski „Dziennik Patriotycznych Polaków”. Jego najważniejszym dziełem były „Wiadomości Historyczno-krytyczne do Dziejów Literatury Polskiey, o Pisarzach Polskich, także Postronnych, którzy w Polszcze albo o Polszcze pisali, oraz o ich Dziełach…” – zbiór biografii ludzi pióra.
Był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie oraz wielu stowarzyszeń uniwersyteckich, naukowych i gospodarczych Europy Środkowej.
Józef Maksymilian Ossoliński przez całe życie tworzył prywatną bibliotekę, w której gromadził przede wszystkim polonika – piśmiennictwo polskie i Polski dotyczące. Doprowadził do zaakceptowania w 1817 roku przez cesarza Austrii aktu fundacyjnego pt. „Ustanowienie familijne Biblioteki Publicznej pod imieniem Ossolińskich we Lwowie”. W skład fundacji – Zakładu Narodowego im. Ossolińskich miały wchodzić także towarzystwo naukowe i drukarnia, a sama instytucja miała fundować stypendia naukowe dla studentów i młodych polskich naukowców. Celem Ossolińskiego było umacnianie polskiej tożsamości narodowej pod zaborami, tak aby w przyszłości Rzeczpospolita mogła odzyskać niepodległość.
W 1827 roku księgozbiór Ossolińskiego przewieziono z Wiednia do Lwowa. Założono wtedy również Wydawnictwo Ossolineum, aby publikować opracowania historyczne i literaturoznawcze, które były wynikiem prac badawczo-naukowych nad gromadzonymi zbiorami. Fundacja Józefa Maksymiliana Ossolińskiego jest jednym z symboli nieustępliwości Polaków w obronie swojej tożsamości i niepodległości
Źródło: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20250001104/O/M20251104.pdf
Zobacz w naszych zbiorach:
Publikacje Józefa Maksymiliana Ossolińskiego.
Publikacje o Józefie Maksymilianie Ossolińskim.
Przeczytaj książkę „Józef Maksymilian Ossoliński – człowiek i pisarz".
Zobacz także:
Józef Maksymilian Ossoliński. Twórca Ossolineum.
Założyciele Ossolineum.
Potomkowie Sejmu Wielkiego - Józef Maksymilian Ossoliński z Klimuntowa h. Topór.
Józef Maksymilian Ossoliński (1748 – 1826) - patron Zespołu Szkół w Woli Mieleckiej.
