Rok 2026 Rokiem Stanisława Staszica
Stanisław Staszic (1755-1826) - wybitny przedstawiciel polskiego oświecenia, pionier spółdzielczości, pisarz polityczny i publicysta, filozof i tłumacz, przyrodnik: geograf i geolog, ksiądz katolicki, członek Izby Edukacyjnej Księstwa Warszawskiego, minister stanu Księstwa Warszawskiego, minister stanu Królestwa Polskiego. Pracowitość, zdolności i bezinteresowna gotowość do służby publicznej wyniosły go do rzędu najbardziej wpływowych Polaków tamtych czasów. Dewizą jego życia było hasło: "być narodowi użytecznym". W epoce upadku Rzeczypospolitej anonimowymi pismami wspierał ruch reformy państwa. Jako publicysta polityczny zadebiutował „Uwagami nad życiem Jana Zamoyskiego” (1787) i „Przestrogami dla Polski” (1790), krytykując wady ustroju Rzeczypospolitej, w których widział główną przyczynę jej słabości, i postulując m.in. rozszerzenie praw mieszczaństwa; broszura „O statystyce Polski” (wydana 1807) zawierała wskazówki odnoszące się do organizacji państwa w duchu oświeceniowego racjonalizmu i była wyrazem poparcia dla profrancuskiej orientacji. Duże znaczenie miało jego studium z zakresu geologii „O ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski” (1815), które wraz z mapą geologiczną Polski i krajów ościennych (jedna z pierwszych map tego rodzaju na świecie) stanowiły pierwszą próbę syntetycznego ujęcia geologii Polski, a także opisu Tatr. Po odrodzeniu państwa polskiego rozwinął wszechstronną działalność organizacyjną w zakresie szkolnictwa, nauki i gospodarki. Wszędzie położył zasługi godne odnotowania. Jako człowiek zawsze starał się pomagać innym ludziom.
Zobacz w naszym katalogu publikacje autorstwa Stanisława Staszica.
Zobacz w naszym katalogu publikacje związane ze Stanisławem Staszicem.
Przeczytaj także:
Trwałe wartości poglądów pedagogicznych Stanisława Staszica.
Stanisław Staszic – kim był? Działacz, pisarz i pionier wykorzystania kopalin w Polsce.
Stanisław Staszic – Giganci Nauki.
Stanisław Staszic (1755-1826) – Dzieje.pl.
Publikacje w zbiorach Cyfrowej Biblioteki Polona.
Zobacz też:
Stanisław Staszic – Studyjum Maksymilijana Glücksberga.
Stanisław Staszic - Rocznik Politologiczny 2011, nr 7, 17-30.
Stanisław Staszic - Zintegrowana Platforma Edukacyjna.
Stanisław Staszic - życie i dzieła Forum Akademickie.
